غلط‌گیر املایی ورد و گوشی برای فارسی: فعال‌سازی و محدودیت‌ها

برای فعال کردن غلط‌گیر املایی ورد برای متن فارسی، متن را انتخاب کنید و از زبانهٔ Review مسیر Language و سپس Set Proofing Language را بزنید و Persian را برگزینید. اگر ابزار غلط‌یابی فارسی روی ورد نصب نیست، بستهٔ زبان فارسی (Language Accessory Pack) را از سایت رسمی مایکروسافت نصب کنید. در گوشی هم کافی است کیبورد فارسی را اضافه و اصلاح خودکار را روشن کنید.

پایین‌تر مراحل ورد ویندوز، مک و نسخهٔ وب، کیبورد اندروید و آیفون را قدم‌به‌قدم می‌بینید؛ بعد یک آزمون پنج‌دقیقه‌ای پیشنهاد می‌کنیم تا ببینید غلط‌یاب داخلی چه غلط‌هایی را می‌گیرد و کجا باید سراغ یک غلط‌گیر آنلاین فارسی بروید.

فعال کردن غلط‌یاب فارسی در ورد ویندوز

1. کل متن را انتخاب کنید (Ctrl + A).
2. در زبانهٔ Review روی Language و سپس Set Proofing Language بزنید.
3. از فهرست، Persian را انتخاب کنید. اگر تیک «Do not check spelling or grammar» خورده، آن را بردارید و OK بزنید.
4. برای اینکه ورد در متن‌های بعدی خودش زبان را تشخیص دهد، در همان پنجره «Detect language automatically» را روشن کنید.
5. با F7 بررسی املا را اجرا کنید یا به خط‌های قرمز زیر واژه‌ها نگاه کنید.

این مسیر در راهنمای رسمی مایکروسافت برای بررسی املا به زبان دیگر آمده است.

اگر Persian در فهرست هست اما غلط‌ها را نمی‌گیرد

احتمالاً ابزار غلط‌یابی (Proofing Tools) فارسی نصب نیست. از مسیر File، Options و سپس Language وضعیت فارسی را در بخش «Office authoring languages and proofing» ببینید. اگر نوشته «Proofing available»، روی پیوند کنارش بزنید تا نصب شود. اگر فارسی اصلاً در فهرست نیست، بستهٔ زبان فارسی Microsoft 365 را دانلود و نصب کنید؛ مایکروسافت اعلام کرده بستهٔ فارسی (fa-ir) شامل ابزارهای غلط‌یابی است. پس از نصب، همهٔ برنامه‌های آفیس را ببندید و دوباره باز کنید.

دنبال «دانلود غلط‌گیر فارسی ورد» از سایت‌های ناشناس نباشید؛ بستهٔ رسمی زبان همان چیزی است که لازم دارید و فایل‌های افزونهٔ ناشناس می‌توانند ناامن باشند.

چرا ورد زیر همهٔ کلمات فارسی خط قرمز می‌کشد؟

چون زبان غلط‌یابی آن بخش از متن روی انگلیسی (یا زبان دیگری) مانده و ورد هر واژهٔ فارسی را غلط می‌بیند. متن را انتخاب و زبان را مثل بالا روی Persian بگذارید. این مشکل در متن‌هایی که از جای دیگری کپی شده‌اند زیاد پیش می‌آید.

ورد مک و ورد آنلاین

ورد مک: از زبانهٔ Review گزینهٔ Language را بزنید، Persian را انتخاب و OK کنید. طبق فهرست ابزارهای غلط‌یابی آفیس مک، برای فارسی فقط بررسی املا (Spelling) وجود دارد، نه بررسی دستوری.

ورد آنلاین (Word for the web): در زبانهٔ Review مسیر Editor و سپس Set Proofing Language را بزنید و زبان را انتخاب کنید.

گوگل داکس چطور؟ طبق راهنمای گوگل داکس، پیشنهادهای املایی و دستوری آن فقط برای انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی، آلمانی، پرتغالی و ایتالیایی است و فارسی در این فهرست نیست.

غلط‌یاب فارسی در گوشی اندروید

در اندروید غلط‌یابی معمولاً از خود کیبورد می‌آید. برای Gboard:

1. در هر برنامه‌ای که تایپ می‌کنید، روی آیکون تنظیمات بالای کیبورد بزنید.
2. Languages و سپس Add keyboard را بزنید، «فارسی» و چیدمان دلخواه را انتخاب و Done را بزنید.
3. در تنظیمات کیبورد، بخش Text correction را باز کنید و گزینه‌های پیشنهاد واژه و اصلاح خودکار را روشن کنید.

این مراحل در راهنمای Gboard برای تایپ به زبان دیگر آمده و فارسی در فهرست زبان‌های پشتیبانی‌شده هست. گوگل تصریح می‌کند بعضی قابلیت‌های اصلاح متن فقط برای چند زبان محدود فعال‌اند؛ پس کیفیت پیشنهادهای فارسی را خودتان با آزمون پایین بسنجید. کیبورد گوشی‌های دیگر (مثلاً کیبورد سامسونگ) هم بخش مشابهی در تنظیمات دارد، اما نام گزینه‌ها بسته به مدل و نسخه فرق می‌کند.

غلط‌یاب فارسی در آیفون

1. در Settings، مسیر General، Keyboard، Keyboards و سپس Add New Keyboard را بزنید و «Persian» را اضافه کنید.
2. در همان بخش Keyboard، گزینهٔ Auto-Correction را روشن کنید. طبق راهنمای اپل، اصلاح خودکار به‌طور پیش‌فرض روشن است و در iOS 17 و بعد، واژه‌ای را که اصلاح کرده موقتاً زیرخط‌دار نشان می‌دهد.

اپل پشتیبانی از اصلاح خودکار را برای همهٔ زبان‌ها یکسان اعلام نکرده است؛ پس اگر در کیبورد فارسی آیفون پیشنهادی نمی‌بینید، ایراد از تنظیمات شما نیست.

آزمون پنج‌دقیقه‌ای: غلط‌یاب شما چه چیزی را می‌گیرد؟

به‌جای اعتماد به ادعای هر ابزار، این پاراگراف خیالی را که 10 غلط عمدی (در 8 ردیف جدول زیر) دارد در ورد، در یادداشت گوشی و در غلط‌گیر آنلاین بچسبانید و بشمارید هر کدام چند غلط را نشان می‌دهد:

سارا محمدی مسول پروژه است و میخواهد گذارش ها را تا پنج‌شنبه بفرستد. لطفا اگر سوالی دارید ، به او بگویید. جلسه در اطاق 3 برگذار میشود.

غلط‌یاب‌های مبتنی بر فرهنگ لغت معمولاً واژه‌ای را که در فهرستشان نیست علامت می‌زنند، اما اگر غلط شما خودش یک واژهٔ درست دیگر باشد (مثلاً «اسرار» به‌جای «اصرار»)، آن را نمی‌بینند. فاصلهٔ پیش از ویرگول و نیم‌فاصله هم کار فرهنگ لغت نیست. نتیجهٔ آزمون را بنویسید؛ همین عدد به شما می‌گوید برای چه متن‌هایی به ابزار دیگری نیاز دارید.

کی غلط‌یاب داخلی کافی نیست؟

برای پیام کوتاه، کیبورد گوشی کافی است. برای گزارش، پایان‌نامه یا متنی که از PDF کپی شده و نیم‌فاصله‌هایش به‌هم ریخته، یک بار متن را در ابزار اصلاح املایی و نگارشی فارسی بگذارید. این ابزار سه نوع اصلاح دارد: «فقط املایی» (غلط املایی و تایپی، حروف عربی، نیم‌فاصله و فاصله‌ها)، «املایی و نگارشی» (به‌علاوهٔ علائم نگارشی و خطاهای دستوری واضح) و «اصلاح کامل» (به‌علاوهٔ اصلاح محدود جمله‌های بدساخت، بدون بازنویسی).

در یک اجرای واقعی روی یک پیام خیالی، ابزار 8 تغییر گزارش داد: 4 نیم‌فاصله، 3 املایی و 1 فاصله‌گذاری؛ مثلاً «میخواهم» به «می‌خواهم» و «گزارش هارا» به «گزارش‌ها را» تبدیل شد. اما «لطفا» و «سوالی» در همان اجرا اصلاح نشدند. یعنی ابزار آنلاین هم همه‌چیز را نمی‌گیرد و «نمایش تغییرات» را باید یک بار مرور کنید. بدون ثبت‌نام روزانه 10 بار و تا 5,000 نویسه می‌توانید از آن استفاده کنید و با ورود به حساب، متن تا 10,000 نویسه پذیرفته می‌شود.

اگر غلط‌های تکراری خودتان را می‌شناسید، کار نصف است: غلط‌های املایی رایج فارسی و آموزش زدن نیم‌فاصله در کیبورد را ببینید.